Sau nhiều năm triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã làm thay đổi diện mạo cho người dân tại các địa phương trên địa bàn TP Đà Nẵng, đặc biệt tại các bản làng vùng cao, giúp cộng đồng phát triển hạ tầng, sinh kế bền vững, chủ động bảo vệ rừng. Nguồn kinh phí này đã thúc đẩy nâng cao nhận thức, đổi mới mạnh mẽ tư duy, giúp người dân tái đầu tư vào cuộc sống và gìn giữ bảo vệ những cánh rừng ngày càng thêm xanh.
Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng (BV và PTR) TP Đà Nẵng hiện thực hiện chi trả DVMTR cho các đơn vị cung ứng DVMTR, cụ thể: 4 chủ rừng là tổ chức, 18 cộng đồng và 14 UBND các xã, phường được Nhà nước giao trách nhiệm quản lý rừng có thực hiện chi trả DVMTR.
Hằng năm, Quỹ đã phối hợp với các tổ chức, cơ quan liên quan rà soát diện tích rừng, xác định đối tượng thụ hưởng, thực hiện chi trả kịp thời, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng nguồn tiền theo đúng quy định. Tổng diện tích được chi trả năm 2026 trên địa bàn thành phố đến tháng 7/2026 là 354.836,38 ha; số tiền đã giải ngân khoảng 83 tỷ đồng, đạt 35% kế hoạch.
Nguồn tiền DVMTR được các đơn vị chủ rừng chi trả kịp thời cho bên nhận khoán bảo vệ rừng, công tác chi trả DVMTR đã từng bước xã hội hóa nguồn lực cho bảo vệ và phát triển rừng, tạo nguồn kinh phí ổn định để tạo sinh kế ổn định cho người dân. Thông qua cơ chế này, các cơ sở hưởng lợi từ rừng như thủy điện, cấp nước sinh hoạt, nước công nghiệp, du lịch sinh thái… có trách nhiệm chi trả tài chính cho các chủ rừng, cộng đồng tham gia bảo vệ rừng.
Thủy điện Sông Tranh 2.
Nguồn kinh phí thiết thực cho người giữ rừng
Đối với cộng đồng, kinh phí DVMTR không chỉ là khoản hỗ trợ về kinh tế mà còn là nguồn lực quan trọng để duy trì công tác quản lý, bảo vệ rừng. Nguồn kinh phí được sử dụng để tổ chức tuần tra, kiểm tra rừng, hỗ trợ lực lượng bảo vệ rừng ở cơ sở, mua sắm trang thiết bị phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng và triển khai nhiều hoạt động bảo vệ rừng khác.
Có thể nói rằng, nguồn tiền DVMTR hằng năm đã góp phần giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước, đồng thời tạo cơ chế tài chính ổn định, lâu dài cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.
Qua nhiều năm triển khai thực hiện đúc kết từ thực tiễn cho thấy, khi người dân được hưởng lợi từ rừng, họ sẽ có thêm động lực để gìn giữ và phát triển rừng. Chính sách chi trả DVMTR đã từng bước biến những giá trị sinh thái vốn vô hình thành nguồn tài chính hữu hình, tạo sự gắn kết hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu như hiện nay, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, mỗi cánh rừng được giữ vững hôm nay không chỉ góp phần bảo vệ nguồn nước, giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường sống mà còn tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Đó cũng chính là ý nghĩa cốt lõi của chính sách chi trả DVMTR.
Tin vui từ thị trường carbon rừng định hướng sẽ mở ra, bổ sung thêm dòng tiền cho người dân tham gia bảo vệ rừng. Để thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, lãnh đạo TP Đà Nẵng rất quan tâm đến công tác bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn thành phố, cụ thể: HĐND TP Đà Nẵng đã ban hành Nghị quyết số 06/2025/NQ-HĐND ngày 11/11/2025 về việc sử dụng nguồn thu từ giao dịch tín chỉ carbon cho các chương trình, dự án ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn trên địa bàn thành phố; Quyết định số 3688/QĐ-UBND ngày 18/8/2026 của UBND TP Đà Nẵng về việc phê duyệt đề án phát triển và quản lý tín chỉ carbon rừng trên địa bàn TP Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035.
Mới đây, Chính phủ đã Ban hành Nghị định số 180/2026/NĐ-CP ngày 21/5/2026 quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Từ những cơ sở trên là bước tiến quan trọng trong khai thác giá trị kinh tế của rừng là việc thí điểm chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng.
Đoàn công tác của Quỹ tuyên truyền pháp luật tại cộng đồng thôn Côn Zốt, xã La Êê.
Tại Việt Nam, rừng không chỉ được trả tiền vì giữ nước, giữ đất, mà còn được trả tiền vì giảm phát thải khí nhà kính, gắn bảo vệ rừng với thị trường carbon toàn cầu. Thông qua thỏa thuận lưu giữ carbon rừng, Việt Nam nói chung, trên địa bàn Đà Nẵng nói riêng có thêm nguồn thu để phục vụ công tác bảo vệ và phát triển rừng. Đối với người dân sống dựa vào rừng tự nhiên, những nơi ít có cơ hội phát triển nông nghiệp, công nghiệp, nguồn thu từ carbon rừng mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là khoản thu nhập bổ sung mà còn là động lực kinh tế mới, giúp người dân thấy rõ lợi ích lâu dài của việc giữ rừng, từ đó chủ động tham gia bảo vệ rừng thay vì khai thác ngắn hạn.
Thông qua các nguồn tài chính bền vững trên đang trở thành trụ cột tài chính quan trọng của ngành Lâm nghiệp, đồng thời là công cụ hiệu quả hỗ trợ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.
Khi người dân có thu nhập ổn định từ rừng, áp lực xâm hại rừng giảm, tài nguyên rừng được bảo vệ tốt hơn, tạo vòng tròn phát triển tích cực giữa bảo tồn sinh kế giảm nghèo. Những kết quả đạt được trong thời gian vừa qua là minh chứng rõ ràng rằng, nếu được tổ chức bài bản, minh bạch và gắn lợi ích kinh tế với trách nhiệm bảo vệ, rừng hoàn toàn có thể trở thành “nguồn vốn xanh” giúp người dân thoát nghèo và phát triển bền vững.
Đây cũng là hướng đi quan trọng để Việt Nam vừa thực hiện cam kết giảm phát thải, vừa bảo đảm an sinh xã hội cho hàng triệu người dân sống dựa vào rừng trong những năm tới.
Nhờ chính sách chi trả DVMTR, cùng với các nguồn lực đầu tư của các dự án, chương trình hỗ trợ cho lâm nghiệp, kết quả mang lại hiệu quả rất rõ, tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn TP Đà Nẵng năm 2025 xếp hạng khá cao là 58,25% của 6 tỉnh, thành phố khu duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (theo Quyết định số 1106/QĐ-BNNMT ngày 31/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới, Quỹ BV và PTR TP Đà Nẵng sẽ tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các kế hoạch, chương trình công tác hằng năm; rà soát các nguồn thu tiền DVMTR, nghiên cứu đề xuất các đối tượng thu khác để ký kết hợp đồng ủy thác, tranh thủ các nguồn lực đầu tư khác từ các chương trình, dự án nhằm gia tăng nguồn kinh phí cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn thành phố. Đồng thời tiếp tục nghiên cứu, tham mưu đổi mới về nội dung, hình thức các hoạt động truyền thông về chi trả DVMTR nhằm nâng cao nhận thức đến các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân trong việc quản lý, bảo vệ rừng; tất cả với mong muốn sẽ giúp người dân nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững có nguồn thu nhập chính đáng mang lại từ rừng.
